Μια κριτική προσέγγιση στην ποιητική συλλογή «Τυρκουάζ» της Μαρίας Στρίγκου από τις εκδόσεις Vakxikon

2016-08-01 06:13

Τα παραμύθια γεννιούνται από τις πιο μικρές στιγμές της ζωής

μας. Όταν νομίζουμε πως δεν μας βλέπει κανείς και με φόρα

βυθιζόμαστε στο Όλον και στον Έρωτα.

 

Είναι ίσως σ’ αυτό ακριβώς το σημείο, εκεί δηλαδή που συναντώνται το ελάχιστο της καθημερινότητας με το άπειρο σύμπαν, εκεί που εντελώς απροειδοποίητα αναμετριέσαι με την υπέρβαση του εαυτού σου. Θα εισχωρήσεις στο ατελεύτητο βάθος του έρωτα ή θα παραμείνεις στην άκρη να τρέμεις το αχανές; Εκεί γεννιέται και το παραμύθι, όπως μας προειδοποιεί η ποιήτρια, εκεί απιθώνει τις λέξεις του και το ποίημα. Αυτό το τελευταίο είναι και το μόνο που μπορούμε να αγγίξουμε, γραμμένο στο χαρτί με την ευθύνη ενός άλλου. Το πώς, όμως, θα φθάσουμε στο βάθος του -θεωρώντας το πια προσωπική μας υπόθεση- είναι αποκλειστικά δικό μας φορτίο. Εκεί βρίσκεται και η αληθινή αξία της ποίησης, στην οικειοποίηση του ποιητικού λόγου από τον αναγνώστη/αποδέκτη.

Πολύ συχνά οι ποιητές καταθέτουν στους στίχους τους την προσωπική τους θεώρηση για τον έρωτα. Πολύ σπάνια, ωστόσο, παρουσιάζουν μια τόσο πλήρη εκδοχή του και κυρίως με τόσο ενδιαφέρουσα ποιητική μορφή. Ομολογώ πως δεν είχα ως τώρα διαβάσει κάτι από τη Μαρία Στρίγκου.  Και για μια ακόμη φορά σκέφτομαι πόσοι άξιοι δημιουργοί συνθλίβονται κάτω από μια πληθώρα λογοτεχνικών προτάσεων ήσσονος αξίας.

Στο «Τυρκουάζ» τα 31 ποιήματα, με την πεζόμορφη ποιητική εκδοχή τους, μπορούν οπωσδήποτε να διαβαστούν σαν αυτόνομες μονάδες, που αθροίζονται κάτω από το γενικό θέμα τους, τον έρωτα. Πιστεύω, όμως, ότι διαβάζονται και σαν μια συνέχεια, σαν μια ιστορία ερωτική που εκτυλίσσεται από ποίημα σε ποίημα. Αν διαβαστεί έτσι, μοιάζει με ένα ερωτικό ταξίδι -ας πούμε ενός Οδυσσέα- που οικειοθελώς θαλασσοπαλεύει, μια που αποφάσισε πως το

απεταξάμην

δεν του ταιριάζει, όπως άλλωστε δεν του ταιριάζουν και

οι αφόρετες επιθυμίες που ιδρώνουν, άμα τις σκέφτεσαι τόσο πολύ.

 

Από τη στιγμή, όμως, που θα μπει ολόκληρος στον έρωτα (γιατί λειψά πράγματα εδώ δεν χωρούν) έχει ήδη υψωθεί πιο πάνω από το έδαφος και υπερίπταται βλέποντας και χορταίνοντας εικόνες. Με όλες τις αισθήσεις σε εγρήγορση αντικρίζει τη γυναίκα

-Η γυναίκα με την ψαρίσια ουρά και τα τυρκουάζ χέρια

υπάρχει! Πίστεψε στην Αγάπη και θα ’ρθει να σε βρει.

 

Και τότε πρέπει να βρει λέξεις για το ανείπωτο, αφού όλες οι παλιές και χιλιοφορεμένες δεν χωρούν το θαύμα που έχει εμπρός του

 

Έκατσα και πελέκησα όλες τις λέξεις που ήξερα μέχρι σήμερα.

 

Αυτή η μορφή με τη μείξη των χρωμάτων να βγάζουν το τυρκουάζ φέρει μέσα της όλο το πολύπαθο των σχέσεων, έχει κίνδυνο. Η κατακρήμνιση είναι πιθανή. Όμως η γνώση είναι αμείλικτη

 

Ερωτεύομαι θα πει κινδυνεύω.

Μην ψάχνεις για διαβήτες και μοιρογνωμόνια.

Αυθαίρετα θα χτίσουμε και φέτος.

 

Μια πορεία προς την ποθούμενη συνάντηση. Όμως εδώ ελλοχεύει η εγγενής συνθήκη των σχέσεων. Ο καθένας και μια δική του γραμμή. Οι παράλληλοι κόσμοι. Οι παράλληλες πορείες που καμιά φορά τέμνονται συντηρώντας ελπίδες μιας συνέχειας. Είναι τότε που θα πει

 

Η ευτυχία είναι απλή.

Κι ακούει στ’ όνομά σου.

 

Πάνω σ’ αυτή την απλή διαπίστωση πρέπει να χτιστεί η ένωση των δύο. Κι εδώ ακριβώς είναι που η συγκεκριμένη ποίηση κάνει τη διαφορά. Αν από την αρχή φαινόταν σαν ο ποιητικός λόγος να περιγράφει μια σχέση κάπως ονειρική, τώρα έρχεται η προσγείωση. Όχι, δεν μας μιλούσε για άλλους τόπους, τον Νείλο, τον Βόλγα, ακόμη και την έρημο με τους ελεύθερους και ατίθασους Ιμασαγκέν. Δεν μας ταξίδευε στους μυθικούς θαλασσινούς τόπους του Οδυσσέα. Όλο αυτό το ταξίδι ήταν ένα γύρισμα του νου, ένα ποιητικό όνειρο σαν αυτά που γεννιούνται όταν δεν τα περιμένεις. Στην πραγματικότητα το σκηνικό μπορεί και να βρίσκεται εδώ δίπλα.

 

Τα σώματα των ανθρώπων αγκαλιάζονται σφιχτά τις νύχτες,

μέσα στα σπιρτόκουτα της πόλης.

Σημειώνονται ασθενικές αναφλέξεις, που όμως δεν κρατάνε πολύ.

 

[…]Ηπείρου και Αχαρνών

 

Η μορφή των ποιημάτων εξυπηρετεί απολύτως το νόημά τους. Ο πεζός λόγος συνομιλεί με τον ποιητικό έτσι που, ενώ το περιεχόμενο απογειώνεται με τη νοηματική ποιητική σκευή, η πεζή μορφή είναι εδώ για να του προσφέρει το απαραίτητο στερεό υπόστρωμα για να μπορέσει να σταθεί. Είναι αυτό που πολλές ποιητικές απόπειρες δεν κατόρθωσαν να κάνουν. Να πείσουν, δηλαδή, ότι μιλούν για γήινες ανθρώπινες σχέσεις. Γιατί ο έρωτας γήινος είναι, δεν ονειροβατεί, δεν ξεχνιέται ατενίζοντας ειδυλλιακά φεγγάρια. Απαιτεί γερό έδαφος για να μπορέσει να κοιτάξει λίγο πιο ψηλά. Η ποίηση της Μαρίας Στρίγκου αυτό μας προτείνει. Τη βίωση του απόλυτου έρωτα, αυτού του θεωρούμενου ίσως ανέφικτου, μέσα σε ένα γήινο σκηνικό, όπως αληθινά του ταιριάζει. Για να το κάνει αυτό μας απογείωσε, για να μας δείξει κατόπιν τις πραγματικές, σκληρές και γήινες  διαστάσεις της ερωτικής σχέσης. Ο Οδυσσέας είναι πια στην Ιθάκη του.

 

Κάτω απ’ το κρεβάτι έχει φυτρώσει μια ελιά χιλίων ετών και βάλε.

Μας κρατά στοργικά στα κλαδιά της.

Τρίβει με λάδι τα σκουριασμένα μας τραύματα.

Οι μνηστήρες δεν υπάρχουν. Τους σκότωσα.

Ούτε τα ανέσωστα ταξίδια.

Γερνάμε μαζί.

 

Κοιτάζω το βιβλίο των εκδόσεων Vakxikon. Μια εικαστική και όχι μόνο ποιητική πρόταση. Δεν είναι μόνο το εξώφυλλο με τη γυναικεία φιγούρα εν κινήσει, σαν θάλασσα, σαν αέρας. Είναι που και στις μέσα σελίδες θα συναντήσουμε φωτογραφίες εξαιρετικές (του Χρήστου Χατζηιωάννου), όπου το άσπρο και το μαύρο υπενθυμίζουν το απλό σώμα του έρωτα, που

δεν έχει ανάγκη το στερεότυπο κόκκινο για να λειτουργήσει σημειολογικά. Και στέκομαι σε μία που μέσα από το ασπρόμαυρο περιβάλλον της αιφνιδιαστικά προβάλλει το θερμό κιτρινόχρυσο. Το ξάφνιασμα του έρωτα. Ή μια προσωπική ανατροπή με χρώμα, εκεί που σε μια αντικειμενική παρατήρηση το χρώμα απουσιάζει. Άλλωστε, όπως θα πει η ποιήτρια,

[…]τα λόγια τα αναρχικά των ερωτευμένων καταλύουν και αρχή και τάξη και φέουδα.

Στο σύνολό της μια ιδιαίτερα καλή πρόταση στα ποιητικά και στα εκδοτικά μας πράγματα.

 

Για το BOOK TOUR, Διώνη Δημητριάδου.

https://meanoihtavivlia.blogspot.gr

 

Η πολυαναμενόμενη συλλογή διηγημάτων 

της συγγραφέως-εκπαιδευτικού Διώνης Δημητριάδου.

Η έννοια του χρόνου, ασύλληπτη στην ουσία της, με τα μετρήσιμα χρονικά διαστήματα μόνο προσωπικά να εννοούνται. Γι' αυτό και ο μέσα χρόνος είναι και ο μόνος προσιτός. Μέσα του ζούμε και πάνω στις διαδρομές του πατάνε τα αβέβαια βήματά μας. Στο μεταξύ, ο χρόνος ο αληθινός τρέχει αδιάφορος για τη δική μας αντίληψη και εμείς μόνο στιγμές αποτυπώνουμε θεωρώντας πως έστω για λίγο πιάσαμε το νόημα. Μπορεί βέβαια όλο αυτό να είναι μια ψεύτικη αίσθηση του υπαρκτού, και ο χρόνος μόνο ως προσωπικός να βιώνεται. Σ' αυτής της μαγικής συμπαντικής απάτης την αίσθηση ακουμπούν αυτές οι μικρές ιστορίες. Κάποιες ελάχιστες σε έκταση, ίσως για να υπαινιχθούν την αξία της στιγμής που χάνεται ανεπαίσθητα, αν δεν προλάβεις να την κρατήσεις υγρή στο χέρι σου.

 

Αποκτήστε το άμεσα:
www.patakis.gr/viewshopproduct.aspx?id=733889

Μ' ένα βλέμμα κι ένα φιλί!

- Θεοφάνης Θεοφάνους
Σχεδιασμός εξωφύλλου - οπισθοφύλλου:
Βιβή Μαρκάτου
Ποίηση για μεγάλα παιδιά και εφήβους
Εργαστήριο συγγραφής-εκδόσεις Αλάτι
Τιμή: 10 ευρώ
ISBN: 978-618-85110-3-3
64 σελ.
 
Αποκτήστε το άμεσα από το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο των εκδόσεων Αλάτι.
ή στείλτε email δηλώνοντας απλώς τ' όνομά σας, τον αριθμό αντιτύπων που επιθυμείτε κι εμείς θα επικοινωνήσουμε μαζί σας.
ekdoseisalati@gmail.com
 
* Οι πρώτες παραγγελίες θα συνοδεύονται από μία χειροποίητη καρδούλα - οριγκάμι σελιδοδείκτη

 

"Σχολή μαθητευόμενων ποιητών

Για εκπαιδευτικούς σχολικής ηλικίας

Τι θα έλεγα στους μαθητές μου"

Ένα ολότελα μαγικό ταξίδι στη χώρα της ποίησης.

Μυστικά, τεχνικές και συμβουλές για να μεταλαμπαδεύεστε στους μελλοντικούς ομότεχνους. Βήμα βήμα. Από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι το τελικό κείμενο. Πώς από μια λέξη, από μια φευγαλέα κίνηση, μπορεί να γεννηθεί ένα ποίημα. Ένα οδοιπορικό στο μέρος όπου τ' ασήμαντα για πολλούς έχουν αξία. Είστε προσκεκλημένοι σε μια μεγάλη γιορτή, γεμάτη κέφι, χορό, μουσική!

 

Έναρξη: Εγγραφές όλο τον χρόνο

• Για εκπαιδευτικούς και για όσους εμπλέκονται με την ανατροφή των παιδιών (Ελλάδα, Κύπρο και ομογένεια)   

• Ολοκληρωμένο πρόγραμμα 4 εβδομαδιαίων συναντήσεων

• Κόστος: 50 ευρώ - εφάπαξ, στο κόστος συμπεριλαμβάνεται η αποστολή της βεβαίωσης συμμετοχής και μια μικρή έκπληξη!

• Σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση (συναντήσεις μέσω της πλατφόρμας Zoom)

• Πρωτότυπα βίντεο, online παιχνίδια, δραστηριότητες αξιολόγησης, αυτοαξιολόγησης, αλληλεπίδρασης και ένα εφημεριδάκι που τα σπάει!

• Αναλυτική ανατροφοδότηση στα ποιήματα των εκπαιδευτικών

 

Αυτή η λογοτεχνική συντροφιά θα τα έχει όλα!

Συντονίζει ο ελληνοκύπριος ποιητής Θεοφάνης Θεοφάνους

Δηλώσεις συμμετοχής στην ηλεκτρονική διεύθυνση: theofanis_theofanous@yahoo.gr

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6978198751

www.ekdoseisalati.com

 

Λίγα λόγια για το παραμύθι 

"Αριάδνη, η νύχτα των Πεφταστεριών" του Θεοφάνη Θεοφάνους, 

εικονογράφηση Ιωάννα Αθανασοπούλου - Ελληνοεκδοτική.

Όσα κι αν πέφτουν αστέρια,
μοναχά ένα χρειάζεσαι 
για ν’ αλλάξεις τον κόσμο.


Η Αριάδνη, μια έμπειρη και γρήγορη αραχνομοδίστρα,
αργούσε να επιλέξει τι θα ήθελε από ένα πεφταστέρι. 
Πάντα κάποιος την προλάβαινε. 
Ποτέ, κανένα της όνειρο δεν γινόταν πραγματικότητα. 
Μια μέρα, όμως, που ο θυμός της έκανε γκλιν γκλον 
και η καρδιά της τικ τακ, 
η Αριάδνη αποφάσισε να πλέξει ένα τεράστιο δίχτυ και…

Το βιβλίο περιλαμβάνει
Διαθεματικές Προτάσεις Δραστηριοτήτων 

από την εκπαιδευτικό Μελίνα Ιντζέ.

 

Ένα παραμύθι ενσυναίσθησης.
Κάθε αντίτυπο του βιβλίου περιλαμβάνει 
Πιστοποιητικό κυριότητας αληθινού αστεριού 

Αποκτήστε το άμεσα: ellinoekdotiki.gr/gr/ekdoseis/i/ariadni-i-nuxta-twn-peftasteriwn

Πληροφορίες-παραγγελίες, 
καθημερινά από τις 9.00 ως τις 17.00 

στο 210-36.13.676

✉ info@ellinoekdotiki.gr

«Σχολή μαθητευόμενων ποιητών»
 
Έναρξη: Εγγραφές όλο τον χρόνο
 
• Για κορίτσια και αγόρια δημοτικού (Ελλάδα, Κύπρο και ομογένεια)
• Ολοκληρωμένο πρόγραμμα 4 εβδομαδιαίων συναντήσεων
• Κόστος: 40 ευρώ – εφάπαξ, στο κόστος συμπεριλαμβάνεται η αποστολή του πτυχίου – βεβαίωση συμμετοχής και μια μικρή έκπληξη!
• Σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση
(συναντήσεις μέσω της πλατφόρμας Zoom)
• Πρωτότυπα βίντεο, online παιχνίδια, δραστηριότητες αξιολόγησης, αυτοαξιολόγησης, αλληλεπίδρασης και ένα εφημεριδάκι που τα σπάει!
• Αναλυτική ανατροφοδότηση στις εργασίες των παιδιών
 
Αυτή η λογοτεχνική συντροφιά θα τα έχει όλα!
 
Συντονίζει ο ελληνοκύπριος ποιητής Θεοφάνης Θεοφάνους
 
Δηλώσεις συμμετοχής στην ηλεκτρονική διεύθυνση: theofanis_theofanous@yahoo.gr
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6978198751



 

 

 

"Λέσχη παραμυθάδων"

Πώς ξεκινάμε να γράφουμε μια ιστορία; Πώς από μια λέξη, από μια φευγαλέα κίνηση, από έναν ήχο μπορεί να γεννηθεί ένα παραμύθι; Μυστικά, τεχνικές και συμβουλές προς μελλοντικούς ομότεχνους. Βήμα βήμα. Από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι το τελικό κείμενο. Ένα οδοιπορικό στο μέρος όπου τ' ασήμαντα έχουν αξία. Ελάτε να ξετυλίξουμε παρέα το κουβάρι των λέξεων που ενώνει τη γη με τον ουρανό. 

Για παιδιά δημοτικού (Από Β΄ έως και ΣΤ΄ Δημοτικού)  Σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση  (συναντήσεις μέσω της πλατφόρμας Zoom) Ολοκληρωμένο πρόγραμμα 5 εβδομαδιαίων συναντήσεων                                                     

Έναρξη: Εγγραφές όλο τον χρόνο Κόστος: 50 ευρώ (εφάπαξ)  Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής Τo εργαστήριo συντονίζει ο Θεοφάνης Θεοφάνους Εγγραφές-πληροφορίες:

theofanis_theofanous@yahoo.gr 

www.ekdoseisalati.com

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6978198751